PHỤC HỒI CHỨC NĂNG
CHO BỆNH NHÂN BỊ ĐAU THẦN KINH TỌA
1.
Lâm sàng
·
Hội chứng cột sống thắt lưng
-
Đau CSTL: đau có tính chất cơ học
-
Biến dạng Cs: mất đường cong sinh lý
-
Điểm đau CS và cạnh Cs
-
Hạn chế vđ CSTL
·
Hội chứng rễ thần kinh
-
Đau kiểu rễ: đau lan theo sự chi phối của rễ tk, đai có tính
chất cơ học
-
Dấu hiệu kích thích rễ:
+ DH Lassegue
+ DH bấm chuông
+ DH Walleix
+ Nghiệm pháp Neri
-
Các dấu hiệu tổn thương rễ
+ RL cảm giác: giảm
hoặc mất cảm giác kiểu rễ hay dị cảm ở da theo khu vực rễ tk chi phối
+ RL vận động: L5 – yếu
cơ vùng cẳng chân trước ngoài dẫn đến k đi lại được bằng gót. S1- yếu cơ vùng
cẳng chân sau dẫn đến không đi lại được bằng mũi chân.
+ Giảm PXGX: Giảm hoặc
mất PXGX gân gót nếu tổn thương S1
+ Có thể teo cơ và RL
cơ tròn: Nhất là khi tổn thương vùng đuôi ngựa.
2.
Cận lâm sàng
-
Chụp Xquang
-
Chụp bao rễ Tk
-
Chụp CLVT
-
Chụp MRI: Giúp chẩn đoán xác định TVDĐ, vị trí và mức độ tvdđ
3.
Điều trị
3.1.
Điều trị bảo tồn
· Nội khoa
-
Nằm nghỉ tại giường trong giai đoạn cấp khoảng 3- 5 ngày, có
tác dụng làm giảm áp lực lên vùng CSTL và giảm chèn ép lên rễ dây tk tọa.
-
Thuốc:
+ Thuốc chống viêm giảm
đau NSAID
+ Giãn cơ
+ VTM nhóm B
+ Phong bế tại chỗ
+ Phong bế ngoài màng
cứng
· Vật lý trị liệu
-
PP nhiệt trị liệu:
-
Sóng ngắn
-
Điện xung
-
Giao thoa
-
Điện phân
-
Siêu âm
-
Từ trường
-
Xoa bóp
-
Kéo giãn cột sống bằng bàn kéo:
+ Làm giảm áp lục nội
đĩa đệm
+ Điều chỉnh sai lệch
khớp đốt sống và cột sống
+ Giảm chèn ép rễ thần
kinh
+ Làm giãn cơ thụ động.
+ Tăng khả năng vận
động và linh hoạt của cột sống.
-
Châm cứu.
· Các bài tập PHCN vùng
CSTL
Bài tập CSTL theo
chương trình của William: gồm 6 động tác có tác dụng
-
Làm mạnh cơ bụng, kéo giãn các cơ co rút
-
Tăng ROM CS, mở rộng lỗ liên đốt sống
-
Các động tác đơn giản, dễ tập.
· Điều trị bằng áo nẹp
mềm cột sống
· Các can thiệp không
phẫu thuật
-
PP tiêu nhân nhầy đĩa đệm
-
PP tiêm máu tự thân vào trong đĩa đệm
3.2.
Điều trị ngoại khoa
-
Chỉ định:
+ TVDĐ gây hội chứng
đuôi ngựa
+ Thiếu sót tk nặng:
Yếu và teo cơ nhiều
+ Điều trị bảo tồn tích
cực sau 6 tuần không có kết quả
+ TVDĐ tái phát nhiều
lần không đáp ứng với điều trị bảo tồn nữa
4. Phòng bệnh:
4.1.
Những điều nên làm
-
Tập TD, TT thường xuyên
-
Tập TD CS những lúc nghỉ giải lao giữa giờ làm việc
-
Khi làm bất cứ việc gì cũng phải đảm bảo CS thẳng
4.2.
Những điều không nên làm
-
Không được cố gắng kiễng chân với một vật gì đó trên cao
-
Không cố gắng với vật gì đó ở xa tầm tay trong tư thế không
thoải mái, CS bị vặn vẹo
-
Không được cúi xuống để cố gắng nâng một vật quá nặng, có thể
gây TVDĐ cấp.
