BÉ YÊU TỰ RỬA MŨI, TỰ UỐNG THUỐC

ĐIỀU TRỊ VÀ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH NHÂNTHOÁI HÓA KHỚP

ĐIỀU TRỊ VÀ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHOẮNTRỊ VÀ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BỆNH NHÂNTHOÁI HÓA KHỚP

 1) Khái niệm: Thoái hóa khớp là một bệnh của khớp mạn tính, đau và biến dạng, không có biểu hiện viêm. Tổn thương cơ bản của bệnh là tình trạng thoái hóa của sụn khớp, những thay đổi ở phần xương dưới sụn và màng hoạt dịch. Nguyên nhân chính của bệnh là quá trình lão hóa và tình trạng chịu lực quá tải và kéo dài của sụn khớp.

 2) Cơ chế bệnh sinh: - Sự lão hóa: Mất cân bằng giữa quá trình tổn thương và sự tái tạo . Cùng với sự lão hóa của cơ thể, các tế bào sụn sẽ già, giảm chức năng tổng hợp chất tạo nên sợi Collagen và Mucopolysacarit, lượng sụn kém dần, giảm đàn hồi và chịu lực. . Ở người trưởng thành, các tế bào sụn không có khả năng sinh sản và tái tạo. - Yếu tố cơ giới: Tăng quá trình thoái hóa là thể thoái hóa thứ phát, thể hiện bằng sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của mặt khớp. . Các dị dạng thứ phát sau chấn thương, U, loạn sản làm thay đổi hình thái khớp. . Các tăng tải trọng do tăng cân quá mức: béo phì, tăng tải trọng do tăng cân quá mức. . Tăng tải trọng do nghề nghiệp, thói quen

 3) Các thể thoái hóa: - Thoái hóa nguyên phát - Thoái hóa thứ phát

4) Các giai đoạn thoái hóa: - Giai đoạn tiền lâm sàng: + Chức có biểu hiện về lâm sàng + Có tổn thương trên giải phẫu bệnh + XQ: Có thể được phát hiện trên XQ - Giai đoạn lâm sàng: + Đau theo kiểu cơ giới, tăng khi vận động, giảm đau khi nghỉ ngơi + Vị trí: Thường đau đối xứng 2 bên, đan khu trú ở khớp + Tính chất: đau âm ỉ, có khi đau thành cơn, đau cấp sau vạn động ở tư thế bất động. Đau nhiều về buổi chiều, giảm đau về đêm và sáng sớm, đau từng đợt, có khi đau liên tục. Đau không kèm theo các biểu hiện viêm. + Hạn chế vận động: do phản xạ co cứng cơ kèm theo, không làm được 1 số động tác như người bình thường. + Biến dạng khớp: Do mọc gai xương, lệch trục khớp + Các dấu hiệu khác: Toàn thân không có biểu hiện gì Teo cơ Tiếng kêu lạo xạo khớp Tràn dịch khớp gối + XQ: Có hẹp khe khoeps Đặc xương dưới sụn Gai xương

 5) Điều trị phục hồi chức năng:
- Các rối loạn chức năng của đau:
+ Đau gây căng cơ và gây co rút cơ
+ Hạn chế vận động của chi hoặc phần cơ thể liên quan

 - Mục tiêu:
+ Giảm đau trong giai đoạn cấp
+ Giảm căng cứng cơ và co rút cơ
 + Duy trì tầm vận động của chi thể, ngăn ngừa biến dạng khớp

- Nguyên tắc PHCN:
+ Giảm đau: . Đặt tư thế đúng, bất động ở giai đoạn cấp . Dùng thuốc giảm đau, giảm đau chống viêm . Dùng các phương pháp Vật lý trị liệu như điện trị liệu, ánh sáng trị liệu, Thủy trị liệu

+ Giảm co cứng và co rút cơ: . Dùng các phương pháp VLTL . Khi đỡ đau bắt đầu vận động trị liệu . Tập vận động duy trì tầm vận động khớp . Có thể kết hợp bài tập hoặc phương pháp kéo dãn thụ động

+ Duy trì tầm vận động của chi thể: . Duy trì tư thế đúng . Bài tập theo tầm vận động của khớp: Thụ động hoặc chủ động . Có thể kết hợp với kéo dãn . Có thể sử dụng nẹp chỉnh hình.

Tóm lại: Thoái hóa khớp là bệnh của tuổi tác, theo qui luật tự nhiên, càng lớn tuổi bệnh càng nặng, các yếu tố nguy cơ khác như chấn thương, thừa cân do béo phì, tư thế sai trong quá trình lao động và sinh hoạt làm cho quá trình thoái hóa tăng lên.
Việc hiểu về bệnh tật và qua đó có thái độ điều trị và tập luyện đúng là vô cùng quan trọng, góp phần vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống và đặc biệt là phòng tránh thương tật thứ phát.

Việc bổ sung dinh dưỡng cho xương khớp rất quan trọng, nên chọn dòng SP tự nhiên và an toàn, việc sử dụng cần hỏi ý kiến người Bác sỹ giàu kinh nghiệm. ĐT tư vấn 01252 308 955 , 0979 585 086

Phòng ngừa các thương tật thứ cấp.

Phòng ngừa các thương tật thứ cấp.

                                                  

1. ĐN:

 - Các thương tật thứ cấp thường gặp: teo cơ, loãng xương, co rút, loét, NT, ứ trệ tuần hoàn.

2. Các biện pháp phòng ngừa:

* chủ động (tự tập):

- ĐN:Tập chủ động là các bài tập do người bệnh tự làm.

- Nếu yếu thì tự tập trên giường và trăn trở…

- Khỏe hơn thì đứng dậy ,đi lại trong phòng.

- Đi ra khỏi phòng, quanh làng, tập kháng trở tăng tiến chủ động.

* Tập thụ động:

- ĐN: là các bài tập có người khác hay dụng cụ giúp người khác tập.

- Người bị liệt hay đau các khớp không thể cử động được.

- KTV hay người nhà tập theo tầm hoạt động của khớp.

- Tập thụ động nhở các dụng cụ trợ giúp.

* Thay đổi vị trí:

- Thay đổi vị trí để tránh tỳ đè lên một vị trí gây loét.thay đổi 2h/1 lần.

- Ngồi dậy, đứng lên, ngồi xuống.

- Thay đổi vị trí nhờ các dụng cụ ,Giường bệnh.

- Các phần cơ thể làm trợ giúp các phần liệt.

* Chế độ DD và đề phòng nhiễm trùng.

- Ăn đủ đạm.

- Đủ VTM đặc biệt là VTM A, C

- Giàu khoáng: Canxi, kẽm.

- Giữ gìn sạch sẽ, khô giáo cho người bệnh, uống nhiều nước, đảm bảo vô trùng khi làm các thủ thuật.

Các thương tật thứ cấp thường gặp.

Các thương tật thứ cấp thường gặp.

1. ĐN:

Các thương tật thứ cấp là các thương tật tổn thương thứ phát hoặc các biến chứng xảy ra do chăm sóc không đúng hoặc không cs.

- VD:

+  Liệt bán thân dẫn đến có rút, loãtrongthao37@gmail.comng xương.

+ Viêm cơ dẫn đến teo cơ, cứng khớp.

+ Liệt tứ chi dấn đến loét do đè ép

2. Các thương tật thứ cấp thường gặp.

* Teo cơ:

Cơ bị teo và yếu đi.

- Teo cơ do mất thần kinh chi phối: teo cơ nhanh và nhiều, PHCN khó khăn

- Teo cơ do không hoạt động: Tập luyện cho nhóm cơ không hoạt động cơ sẽ to lên

*/Co rút cơ khớp và mô liên kết:

Co rứt là tình trạng giảm tầm vận động thụ động do sự hạn chế của cơ, khớp và tổ chức liên kết, thường gặp nhất là do bất động.

- Do các nguyên nhân của cơ xương khớp:Viêm khớp, viêm cơ.

- Do các nguyên nhân các bênh thần kinh trung ương, ngoại biên

- Do bỏng.

* Loãng xương:

- Loãng xương là tình trạng xương mất chất vôi.

- Thường gặp ở bn bất động như: gãy xương, TBMN liệt nửa người, CT tủy sống, bại liệt…

- Hậu quả loãng xương gây đau, xương dễ gãy, bài tiết nhiều canxi gây sỏi tiết niệu.

* Loét do đè ép:

- Nguyên nhân của loét là do đè ép.

- Các yếu tố thuận lợi:  liệt, mất cảm giác, SDD, ẩm ướt, tỳ đè…

- Các vùng hay bị loét: Xương cùng, mấu chuyển lớn, ụ ngồi, gót chân và mắt cá.

* Nhiễm trùng:

- Nhiễm trùng tiết niệu ở bn liệt 2 chi dưới

- Nhiễm trùng phổi ở bn liệt bán thân

- Nhiễm trùng da do loét

* Khác

- Thay đổi về chuyển hóa và nội tiết

- Viêm phổi ứ đọng.

- Táo bón do bất động

- Hệ tiết niệu: nhiễm trùng, sỏi.

- Tim mạch: Hạ huyết áp tư thế, rối loạn điều hòa tim mạch, huyết khối…

Nguyên nhân gây nên tàn tật và hậu quả của tàn tật.

Nguyên nhân gây nên tàntật và hậu quả của tàn tật.

1. Nguyên nhân:

- Do dinh dưỡng:+thiếu VTMA,D.SDD bào thai vv..

- Do tai nạn:tai nạn Giao Thông,tai nạn lao động

- Do bệnh:Tai biến MMN.

- Do bản thân người tàn tật: cụt chân ngồi ở nhà ít tiếp xúc với thế giới bên ngoài dẫn đến u uất ảnh hưởng tới tinh thần.

-Do thái độ của gđ :quan tâm quá mức hoặc không quan tâm, chăm sóc.

- Do thái độ của xh: kì thị

- Do tuổi già: Không thực hiện được vai trò, phải phụ thuộc.

- Do ngành y học kém phát triển.

- Do ngành PHCN kém phát triển.

2. Hậu quả của tàn tật:

*  Hậu quả đối với bản thân người tàn tật.

- 90% TE tàn tật chết sớm

- Tỷ lệ mắc bệnh cao

- Không dược vui chơi

- Không được học hành.

- Thất nghiệp không có thu nhập

- Không có cơ hội lập gđ

- Ít được hưởng các dịch vụ cộng đồng và hòa nhập xh

- Bị khinh rẻ, coi thường.

* Hậu quả đối với gđ người tàn tật.

- Người tàn tật không tham gia các hoạt động của gđ.

- Người tàn tật không tham gia các lao động sx.

- Gia đình phải đầu tư thời gian để giúp đỡ.

- GĐ phải tốn kém kinh phí

- Bị xh dèm pha.

- Suy sụp về kinh tế và tinh thần.

* Hậu quả đối với xh.

- Người tàn tật không làm ra của cải đối với xh

XH phải đầu tư của cải cho người tàn tật.

- Những người lành phải cs cho người tàn tật.

- Ảnh hưởng đến an ninh chính trị xh

- Ảnh hưởng đến sự phát triển chung của xh

- Là ngánh nặng cho xh.

Phục hồi chức năng cho người bị động kinh tại cộng đồng

Phục hồi chức năng cho người bị động kinh tại cộng đồng

1. Mục tiêu:

- Phát hiện người bị động kinh tại cộng đồng

- Hướng dẫn cho mọi người trong gia đình và nhân viên chăm sóc sức khỏe ban đầu cách xử trí khi một người lên cơn động kinh.

- Hướng dẫn người bệnh biết cách tự phục hồi để đề phòng tàn tật, tham gia vào công việc của gia đình và xã hội.

- Bảo đảm an toàn, hòa nhập xã hội và sắp xếp công ăn việc làm cho người bị động kinh.

2. Các biện pháp chăm sóc và PHCN 

- Pát hiện: cần được khám chuyên khoa và chẩn đoán xác định với những trường họp nghi ngờ

 Khi sắp lên cơn động kinh: cần

- Nói với mọi người xung quanh đừng lo sợ.

- Để người bệnh ở nơi an toàn.

- Cởi bớt quần áo và đặt dưới đầu.

- Đặt người bệnh nằm nghiêng để đờm rãi, nước bọt chảy ra ngoài.

- Ỏ bên cạnh họ cho đến khi họ tỉnh táo.

Không được làm gì khi người bệnh lên cơn động kinh:

+ Không bỏ bất cứ vật gì vào trong mồm.

+ Không cho ăn uống gì cả.

+ Không cho uống thuốc gì.

+ Không ngăn cản động tác của người bệnh.

+ Không đè lên da.

- Nếu họ bị xây xát: băng bó, chăm sóc, điều trị.

Thuốc cho người bị động kinh:

- Uống thuốc đủ liều, đủ thời gian, đúng ngày, giờ.

- Không dùng thuốc đột ngột.

2. Phục hồi chức năng:

- Huấn luyện cho họ các hoạt động chức năng sinh hoạt hàng ngày: huấn luyện cách tự chăm sóc bản thân: ăn uống, VSCN, đi lại…

- Huấn luyện cách tự bảo vệ mình an toàn.

- Huấn luyện làm việc mới, làm việc nơi an toàn

- Hoà nhập xã hội cho người bị động kinh.

+ ng bị ĐK có thể hòa nhập và là thành viên của cộng đồng.

+ trẻ e có thể đến trường học, tham gia các hoạt động vui chơi giải trí mag các bạn cùng lứa tuổi có thể làm.

+ người lớn có thể làm mọi công việc trong gia đình, có thể làm việc tạo thu nhập và có thể tham gia mọi hoạt động của xã hội.

-         Sắp xếp công việc cho người bị động kinh, chú ý:

+ không sắp xếp làm việc ca kíp vì đảo lộn sinh hoạt dẫn đến cơn ĐK xuất hiện nhiều hơn.

+ Không bố trí làm việc ban đêm

+ không làm việc trên cao, dưới nước, gần chỗ nguy hiểm…

+ Khồn làm việc gây căng thẳng thần kinh.

Phục hồi chức năng cho người có hành vi xa lạ tại cộng đồng

Phục hồi chức năng cho người có hành vi xa lạ tại cộng đồng

1. Y tế:

Chủ yếu là chăm sóc và sử dụng thuốc:

- Chăm sóc vệ sinh cá nhân, ăn uống:

+ Huấn luyện người tàn tật tự ăn uống.

+ Giữ vệ sinh.

+ Tự mặc quần áo.

- Người tàn tật uống đủ thuốc, đủ liều, đủ thời gian các thuốc…

2. Trong lĩnh vực xã hội và gia đình:

- Giải thích cho mọi người rõ đây là do bệnh chứ không phải do ý đồ,

- Gia đình phải chấp nhận thay đổi hành vi là hậu quả của bệnh, cần yêu thương giúp đỡ.

- Cán bộ y tế giải thích cho thành viên gia đình rõ.

- Gia đình tiếp tục giành tình cảm cho người tàn tật, chăm sóc người tàn tật.

3. Trong lĩnh vực kinh tế:

- Thuyết phục người tàn tật trở lại vai trò và trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. 

- Khuyến khích người tàn tật tìm việc làm và tự làm.

- Làm cho người tàn tật quan tâm đến cuộc sống và giữ chủ động trong cuộc sống.

- Huấn luyện người tàn tật giúp đỡ các công việc nội trợ., như nấu ăn, đi chợ

Tiêu chuẩn hội nhập xã hội cho người tàn tật.

Tiêu chuẩn hội nhập xã hội cho người tàn tật.

 - Người tàn tật được sống bình đẳng, không bị cách biệt trong gia đình.

- Người tàn tật có nhà ở, có thể đi lại trong nhà, trong làng.

- Trẻ nhỏ bú sữa mẹ, người lớn được ăn uống.

- Trẻ được học hành, vui chơi với các bạn cùng tuổi.

- Người tàn tật được hướng nghiệp có công ăn việc làm.

- Người tàn tật được tham gia các hoạt động của cộng đồng.

- Người tàn tật được hưởng các dịch vụ của cộng đồng như: phục hồi chức năng, y tế, văn hoá, du lịch, thể thao…

Điều kiện cơ bản để triển khai và duy trì chương trình PHCN dựa vào cộng đồng

Điều kiện cơ bản để triển khai và duy trì chương trình PHCNdựa vào cộng đồng

         

1. Phải có sự ủng hộ của lãnh đạo địa phương thông qua Ban điều hành:   

2. Vấn đề nhân lực:

- Người tàn tật.

- Gia đình.

- Cán bộ Y tế.

- Tình nguyện viên.

- Kỹ thuật viên phục hồi chức năng.

- Bác sỹ phục hồi chức năng.

- Chuyên viên phục hồi chức năng quốc gia, quốc tế.

3. Hệ thống tham vấn chuyên môn:

- Nâng cấp Trạm Y tế.

- Nâng cấp khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Huyện.

- Nâng cấp khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Tỉnh.

- Bệnh viện Trung ương.

- Tăng cường đào tạo cán bộ phục hồi chức năng.

4. Điều kiện vật chất:

- Nguyên vật liệu.

- Tài liệu tập huấn.

5. Kinh phí và chi phí cho chương trình:

- Nguồn kinh phí ban đầu.

- Huy động kinh phí Trung ương, địa phương, quốc tế.

Mỗi phần có phân tích và nêu nội dung.         

Nội dung của chương trình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

Nội dung của chương trình phục hồi chức năng dựa vào cộngđồng.     

- Phát hiện người tàn tật theo 7 nhóm và PHCN các nhóm.

- Tăng cường sự phát triển của trẻ trước tuổi đi học. thông qua kích thích chơi đùa

- Huấn luyện người có khó khăn về nghe nói giao tiếp.

- Huấn luyện các chức năng sinh hoạt hàng ngày.

- Sản xuất dụng cụ phục hồi chức năng thích nghi.

- Học tập cho người tàn tật.

- Hoà nhập xã hội.

- Tìm công ăn việc làm tăng thu nhập.

- Hệ thống tham vấn chuyên môn.

- Lưu trữ hồ sơ.

- Báo cáo.

- Lượng giá chương trình.

- Tái lập chương trình.

Cơ sở khoa học của phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng

Cơ sở khoa học của phụchồi chức năng dựa vào cộng đồng

I.                  Nhu cầu của người tàn tật tại cộng đồng

-         Đa số người tàn tật sống tại cộng đồng : 85% NTT

-         Người tt đến các trung tâm y tế tuyến tỉnh và trung ương chỉ chiếm 1 – 5%

-         Người tt đến các cơ sở y tế tuyến huyện chiếm tỷ lệ 10%

-         Đa số cán bộ phcn tập trung ở tuyến trung ương, một số ít ở tỉnh, huyện xã không có cb phcn.

-         Trang thiết bị phcn chủ yếu ở tuyến tỉnh, huyện xã không có

II.  Cơ sở về mặt lý luận

1.  Các mức độ trong quan hệ giữa con người (theo Dajani):

- Trạng thái 1: áp bức đè nén : coi người tàn tật như đồ vật nên tỏ thái độ: sử dụng người tàn tật như đồ vật.

- Trạng thái 2: thành kiến : coi người tàn tật thấp kém hơn nên họ làm gì cũng phải kiểm soát.

- Trạng thái 3: chấp nhận : coi người tàn tật như mình nhưng còn khoảng cách vì vậy lúc nào thích thì giúp.

- Trạng thái 4: bình đẳng : mọi người đều là người, giúp đỡ lẫn nhau.

2. Các mức độ về nhu cầu cơ bản của con người (Maslow):

- Mức độ 1: nhu cầu sinh lý sống còn: thức ăn, nước uống, không khí...

- Mức độ 2: nhu cầu về an toàn: che chở, quần áo, nhà...

- Mức độ 3: nhu cầu về xã hội: được trở thành một thành viên của cộng đồng, được yêu thương.

- Mức độ 4: nhu cầu được tôn trọng, quan tâm.

- Mức độ 5: sự nhận thức được khả năng của mình để đóng góp cho xã hội.

PHCN ở viện chỉ đáp ứng được nhu cầu 1, 2, PHCNDVCĐ đáp ứng cả 5 nhu cầu trên.

Định nghĩa phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng và các phạm vi của phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

Định nghĩa phục hồi chứcnăng dựa vào cộng đồng và các phạm vi của phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

1. Định nghĩa:

- Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng là biện pháp chiến lược nằm trong sự phát triển của cộng đồng về PHCN, bình đẳng về cơ hội và hoà nhập xã hội cho người tàn tật.

- Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng được triển khai với sự phối hợp chung của chính bản thân người tàn tật, gia đình và cộng đồng, nhằm

+  Làm thay đổi nhận thức của xã hội.  

+ Trách nhiệm của cộng đồng.

+ Lôi kéo sự tham gia của người tàn tật, gia đình.

+ Lôi kéo sự hợp tác đa ngành.

+ Sử dụng kỹ thuật thích nghi.

2. Các phạm vi phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng:

-  Quản lý điều hành: Ban điều hành.

-  Kỹ thuật thích hợp đào tạo cán bộ phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

- Mạng lưới thực hiện lồng ghép vào mạng lưới chăm sóc sức khoẻ ban đầu.

- Nhân lực:

+ Người tàn tật.

+ Gia đình người tàn tật.

+ Tình nguyện viên.

+ Kỹ thuật viên vật lý trị liệu.

+ Bác sỹ phục hồi chức năng.        

PHCN Hoạt động trị liệu cho người liệt bán thân

PHCN Hoạt động trị liệu cho người liệt bán thân

1. Định nghĩa:

- Hoạt động trị liệu là điều trị về thể chất và tinh thần qua các hoạt động có lựa chọn để giúp người bệnh đạt được chức năng tối đa trong sinh hoạt hàng ngày.

2. Hoạt động trị liệu cho người liệt bán thân,

a. Các vấn đề:

- Mất khả năng hiểu lời nói hay chữ viết.

- Mất sáng kiến hoặc cảm xúc.

- Mất diễn tả, tư tưởng hay phát ngôn.

- Mất năng lực thể chất.

- Yếu chi trên và chi dưới.

- Không có tầm vận động chủ động ở các khớp khuỷu, cổ tay, bàn tay.

- Có thể đi được các đoạn ngắn bằng khung tập đi.

b. Các khó khăn về chức năng và cách giả quyết:

* Mặc ,cởi quần áo:

- Bất đầu sớm, tập từ dễ đến khó.

- Khuyến khích làm động tác chức năng sinh hoạt hanngf ngày.

- Tập mặc quần áo hàng ngày.

- Dạy các kỹ thuật mặc quần áo 1 bên.

- Các dụng cụ giường, ghế thiết khế dễ chuyển từ ngồi sang đứng khi bn mặc quần áo.

* Chuẩn bị thức ăn:

- Tập điều khiển, cử động và lực cơ.

- Tập thăng bằng và điều hợp

- Tập di chuyển quanh bếp.

- Tập các kỹ thuật 1 bên.

- Cung cấp dụng cụ trợ giúp có tay cầm thuận tiện.

PHCN cho người bị gãy xương giai đoạn sau bất động

PHCN cho người bị gãy xương giai đoạn sau bất động

1. Mục đích:

- Giảm sưng nề, giảm đau

- Gia tăng tuần hoàn, phá tan kết dính

- Gia tăng tầm hoạt động khớp

- Gia tăng sức mạnh cơ

- PHCN di chuyển tối đa cho người bệnh để bn nhanh chóng trở về vớ cs bình thường

2. Phương pháp PHCN

- Nhiệt nóng ẩm

- Xoa bóp

- Vận động

+ Tập kỹ thuật giữ nghỉ

+ Vận động chủ động có trợ giúp

+ Tập có đề kháng

- Luyện tập dáng đi

- Hoạt động trị liệu

PHCN cho người bị gãy xương do chấn thương giai đoạn bất động

PHCN cho người bị gãy xương do chấn thương giai đoạn bất động

1. Mục đích:

- Phòng ngừa biến chứng: viêm phổi ứ đọng, huyết khối, loét do đè ép

- Giảm đau

- Duy trì tầm vận động của các khớp tự do

- Tránh teo cơ, cứng khớp do bất động

2. Phương pháp:

- Tư thế trị liệu: đối với chi còn phù nề thực hiện kê cao chi thể cho tuần hoàn dễ lưu thông

- Vận động trị liệu:

+ Vùng gãy co cơ tĩnh để phòng teo cơ, giảm phù nề, nhanh quá trình liền xương.

+ Vùng khác tập chủ động hết tầm vận động

- Giảm đau: điện trị liêu, nhiệt lạnh

- Hoạt động trị liệu: Phải được tiến hành sớm ngay từ khi còn cố định xương đến khi phục hồi: biện pháp tùy theo tổn thương cụ thể đan lát, làm gốm, làm mộc....

PHCN cho người bị tổn thương tủy sống giai đoạn hội nhập

PHCN cho người bị tổn thương tủy sống giai đoạn hội nhập

1.    Mục đích:

- Tạo cho người bệnh môi trường thích nghi

     2. PHCN:

- Tạo điều kiện cho BN đi lại dễ dàng: làm đường bằng phẳng, không có vật cản, có cầu an toàn bắc qua mương rãnh, có thanh song song quanh nhà để BN đi lại quanh nhà

- Chiều cao giường phải thích hợp, chiều cao xe lăn = chiều cao giường

- Nhà bếp, nhà vệ sinh phải bố trí thích hợp để người bệnh có thể sử dụng

- Tủ đựng đồ dùng, thức ăn vừa tầm để người bệnh có thể lấy dễ dàng

- Đối với BN liệt tứ chi có thể làm dụng cụ trợ giúp, ăn uống, viết, trải đầu…

- Người bệnh có thể làm 1 số việc trong gia đình

- Tìm công việc thích hợp để có thu nhập

- Tham gia một số hoạt động xã hội – hòa nhập xã hội

Câu 5: Mô tả các biện pháp phòng ngừa loét do đè ép ở BN tổn thương tủy sống

1. ĐN: Loét do đè ép còn gọi là loét giường loét hình thành trên vùng tổ chức gần xương cơ thể mà khi người bệnh nằm hoặc ngồi lâu ép lên vùng đó

2. Nguyên nhân: do đè ép

3. Cơ chế: thiếu máu gây hoại tử

4. Những vị trí hay bị loét:

- Gai chậu, xương cùng cụt, mông, trong gối, mắt cá trong, bả vai, khửu, dưới bàn chân

5. Các yếu tố thuận lợi:

- Da ướt

- Vùng cơ thể bị liệt

- Vùng da mất cảm giác

- Nhiệt độ thay đổi

- Vùng da nhạy cảm

-  Bệnh chuyển hóa: ĐTĐ…

- Bệnh tim mạch.

- Do thầy thuốc: bó bột, mổ

- Ảnh hưởng của thuốc: thiếu Vitamin C, kẽm, corticoid…

6. Phòng ngừa loét do đè ép:

- Giảm và sửa các yếu tố nguy hiểm:

+ Không làm ướt da

+ Khồng làm thay đổi nhiệt độ da

+ Điều trị các bệnh tim mạch, chuyển hóa, thiếu máu...

+ Cho BN ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin, kẽm, sắt

+ Khi tắm rửa phải lau khô da

+ Giữ ga giường BN luôn khô ráo, sạch sẽ

          - Khắc phục nguyên nhân: giảm sự cố đè ép, rút ngắn thời gian đè ép

- Tự kiểm tra, tự làm vệ sinh

- Tự lăn trở không ở 1 tư thế lâu, thay đổi tư thế 2h/lần, ngồi xe lăn cần hướng dẫn bn nhấc người lên 15p/lần.

- Giường nằm, ghế ngồi phải có đệm, tấm lót mềm, đàn hồi.

- Hướng dẫn người nhà tự kiểm tra da hàng ngày để phát hiện vùng da có nguy cơ loét.

- Tập thụ động, tập chủ động

- Dinh dưỡng: đủ đạm, rau xanh, VTM C

- Đề phòng nhiễm trùng: vệ sinh giường nằm, quần áo, vệ sinh da hàng ngày, đảm bảo vô trùng trong thực hiện các thủ thuật.

Câu 6: TB phương pháp PHCN đường tiểu ở người bị tổn thương tủy sống

1. Mục tiêu:

- Làm rỗng BQ hoàn toàn

- Kiểm soát tiểu tiện

- Tránh các biến chứng nhiễm trùng

- Tránh gây trào ngược nước tiểu lên BQ

2. Liệt kê các biện pháp

- Thuốc

- Bài tập đáy chậu, thành bụng

- Thông tiểu

- Các dụng cụ thông tiểu

- Phẫu thuật khi cần

3. Các biện pháp trong giai đoạn choáng tủy: trong những ngày đầu cần kiểm tra có cầu bàng quang hay không, sự căng quá mức sẽ gây tổn thương các đàu mút thần kinh và cơ bàng quang. Có thể dùng các biện pháp:

- Thông tiểu cố định

- Thông tiểu cách quãng

- Thông tiểu bàng quang trên xương mu

4. Các biện pháp trong giai đoạn hồi phục

- Thông tiểu cách quãng: đặt sond BQ 4 – 6l/ngày, có thể do bn hay người nhà làm, cần vô trùng trong quá trình đặt sond.

- Gây PX BQ: Vỗ nhẹ vùng hạ vị trọng vòng 1 phút đợi nước tiểu ra, lặp lại cho đến khi nước tiểu ra hết.

- PP ép bụng: nằm tư thế cò súng nhằm gây phản xạ tống nước tiểu ra hết.

- PP thu gom nước tiểu bằng ống cao su: dùng cho nam giới, cần thay 1ngay/ lần, k được quá chặt gây loét.

- Thông tiểu cố định: nhược điểm dễ bị nhiễm trùng.

- Phẫu thuật đặt thông tiểu trên xương mu

- Thông tiểu qua da

5. Các vấn đề thường gặp ở BN thông tiểu và cách đề phòng

- Nhiễm trùng đường tiểu

- Tắc ống thông

- RLTK thực vật

- Loét niệu đạo

* Đề phòng:

. Kiểm tra lượng dịch ra vào cơ thể

. uống nước 2 lít/ ngày hoặc nhiều hơn

. ăn uống nhiều hoa quả chứa vit C.

. Đảm bảo đúng quy trình đặt sond.

. không đề nước tiểu ứ đọng nhiều trong BQ

. cấy nước tiểu phát hiện nhiễm trùng – dùng KS theo KSĐ

. Để túi nước tiểu thấp hơn BQ để tránh trào ngược BQ – NQ

. KT sond thường xuyên để tránh sond bị tắc, tuột

Định nghĩa mức tổn thương thần kinh, phân loại tổn thương tủy theo tổn thương thần kinh và theo ASIA

Định nghĩa mức tổn thương thần kinh, phân loại tổn thương tủytheo tổn thương thần kinh và theo ASIA

1.    ĐN mức tổn thương thần kinh:

Mức tổn thương TK là khoanh tủy thấp nhất còn có chức năng vận động, cảm giác bình thường ở cả 2 bên cơ thể

2.    Tổn thương hoàn toàn: không còn khả  năng vận động, cảm giác ở đoạn tủy cùng thấp nhất

3.    Tổn thương không hoàn toàn: Nếu còn bảo tồn 1 phần chức năng cảm giác hoặc vận động bên dưới mức TK và bao gồm đoạn tủy cùng thấp nhất.

4.    Phân loại tổn thương theo TK:

- HC tủy trung tâm: hay gặp ở người lớn tuổi. Xảy ra chủ yếu ở vùng tủy cổ, còn cảm giác tủy cùng, yếu chi trên hơn chi dưới, mất chức năng BQ, bí tiểu. PH chi dưới, BQ, chi trên (gốc đến ngọn)

- HC tổn thương nửa tủy: mất vận động, cảm giác, cảm thụ bản thể, mất cảm giác đau bên đối diện

- HC sừng trước tủy: mất chức năng vận động, mất cảm giác đau và nhiệt, còn cảm thụ bản thể

- HC nón cùng tủy: tổn thương tủy cùng và các rễ TK trong ống sống, mất PX chi dưới và BQ, ruột. Tổn thương cao thì còn PX hành hang

3. Phân loại theo ASIA:

- A = hoàn toàn : không còn chức năng vận động, cảm giác được bảo tồn ở các khoanh tủy cùng S4, S5

- B = Không hoàn toàn: chức năng cảm giác còn, chức năng vận động không còn bên dưới mức TK và bao gồm các khoanh tủy S4,S5

- C = không hoàn toàn : Chức năng vận động được bảo tồn bên dưới mức TK và hơn 1 nửa số cơ chính bên dưới mức TK có điểm cơ < 3 (từ 0-2) hoặc vẫn còn chức năng vận động hơn 3 mức bên dưới mức vận động.

- D = Không hoàn toàn: Chức năng vận động được bảo tồn bên dưới mức TK và lớn hơn hoặc bằng một nửa số cơ chính bên dưới mức TK có điểm cơ >=3

- E = Bình thường: chức năng vận động, cảm giác bình thường