PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO BN BỊ ĐAU THẦN KINH TỌA

 PHỤC HỒI CHỨC NĂNG 

CHO BN BỊ ĐAU THẦN KINH TỌA 

1.    Lâm sàng

·       Hội chứng cột sống thắt lưng

-         Đau CSTL: đau có tính chất cơ học

-         Biến dạng Cs: mất đường cong sinh lý

-         Điểm đau CS và cạnh Cs

-         Hạn chế vđ CSTL

·       Hội chứng rễ thần kinh

-         Đau kiểu rễ: đau lan theo sự chi phối của rễ tk, đai có tính chất cơ học

-         Dấu hiệu kích thích rễ:

+ DH Lassegue

+ DH bấm chuông

+ DH Walleix

+ Nghiệm pháp Neri

-         Các dấu hiệu tổn thương rễ

+ RL cảm giác: giảm hoặc mất cảm giác kiểu rễ hay dị cảm ở da theo khu vực rễ tk chi phối

+ RL vận động: L5 – yếu cơ vùng cẳng chân trước ngoài dẫn đến k đi lại được bằng gót. S1- yếu cơ vùng cẳng chân sau dẫn đến không đi lại được bằng mũi chân.

+ Giảm PXGX: Giảm hoặc mất PXGX gân gót nếu tổn thương S1

+ Có thể teo cơ và RL cơ tròn: Nhất là khi tổn thương vùng đuôi ngựa.

2.    Cận lâm sàng

-         Chụp Xquang

-         Chụp bao rễ Tk

-         Chụp CLVT

-         Chụp MRI: Giúp chẩn đoán xác định TVDĐ, vị trí và mức độ tvdđ

3.    Điều trị

3.1.        Điều trị bảo tồn

·       Nội khoa

-         Nằm nghỉ tại giường trong giai đoạn cấp khoảng 3- 5 ngày, có tác dụng làm giảm áp lực lên vùng CSTL và giảm chèn ép lên rễ dây tk tọa.

-         Thuốc:

+ Thuốc chống viêm giảm đau NSAID

+ Giãn cơ

+ VTM nhóm B

+ Phong bế tại chỗ

+ Phong bế ngoài màng cứng

·       Vật lý trị liệu

-         PP nhiệt trị liệu:

-         Sóng ngắn

-         Điện xung

-         Giao thoa

-         Điện phân

-         Siêu âm

-         Từ trường

-         Xoa bóp

-         Kéo giãn cột sống bằng bàn kéo:

+ Làm giảm áp lục nội đĩa đệm

+ Điều chỉnh sai lệch khớp đốt sống và cột sống

+ Giảm chèn ép rễ thần kinh

+ Làm giãn cơ thụ động.

+ Tăng khả năng vận động và linh hoạt của cột sống.

-         Châm cứu.

·       Các bài tập PHCN vùng CSTL

Bài tập CSTL theo chương trình của William: gồm 6 động tác có tác dụng

-         Làm mạnh cơ bụng, kéo giãn các cơ co rút

-         Tăng ROM CS, mở rộng lỗ liên đốt sống

-         Các động tác đơn giản, dễ tập.

·       Điều trị bằng áo nẹp mềm cột sống

·       Các can thiệp không phẫu thuật

-         PP tiêu nhân nhầy đĩa đệm

-         PP tiêm máu tự thân vào trong đĩa đệm

3.2.        Điều trị ngoại khoa

-         Chỉ định:

+ TVDĐ gây hội chứng đuôi ngựa

+ Thiếu sót tk nặng: Yếu và teo cơ nhiều

+ Điều trị bảo tồn tích cực sau 6 tuần không có kết quả

+ TVDĐ tái phát nhiều lần không đáp ứng với điều trị bảo tồn nữa

4.    Phòng bệnh:

4.1.        Những điều nên làm

-         Tập TD, TT thường xuyên

-         Tập TD CS những lúc nghỉ giải lao giữa giờ làm việc

-         Khi làm bất cứ việc gì cũng phải đảm bảo CS thẳng

4.2.        Những điều không nên làm

-         Không được cố gắng kiễng chân với một vật gì đó trên cao

-         Không cố gắng với vật gì đó ở xa tầm tay trong tư thế không thoải mái, CS bị vặn vẹo

Không được cúi xuống để cố gắng nâng một vật quá nặng, có thể gây TVDĐ cấp.